Familielid als bewindvoerder: mag dat en wat komt erbij kijken?

Ja, een familielid mag bewindvoerder zijn. Bij de aanvraag van bewind stelt u zelf voor wie de geldzaken gaat beheren, bijvoorbeeld een partner, zoon, dochter, broer of zus. De kantonrechter beslist of die persoon geschikt is. Als familielid wordt u dan particulier bewindvoerder: u beheert het geld van uw naaste, legt elk jaar verantwoording af aan de rechter en mag daarvoor een vaste vergoeding rekenen. Op deze pagina leest u wat dat in de praktijk betekent, wat de voorwaarden zijn en wanneer een professional of budgetbeheer beter past. Vragen over uw situatie? Bel 085-9027796.

Wat is een particulier bewindvoerder?

Bewind is een vorm van hulp voor mensen van 18 jaar of ouder die niet goed voor hun eigen geld en bezit kunnen zorgen, bijvoorbeeld door dementie, een verstandelijke beperking, psychische problemen of problematische schulden. De rechter benoemt dan een bewindvoerder. Dat kan iemand van beroep zijn, een professioneel bewindvoerder, of iemand uit de directe omgeving. De Rechtspraak noemt als voorbeelden de partner, vader, moeder, broer of zus, maar ook een vriend of kennis die de betrokkene vertrouwt. Wie geen bewindvoerder van beroep is, heet een particulier bewindvoerder. Hoe bewind zich verhoudt tot mentorschap en curatele, leest u in het verschil tussen bewind, mentorschap en curatele.

Voorwaarden: wie mag bewindvoerder worden van een familielid?

De kantonrechter kijkt bij de aanvraag of de voorgestelde bewindvoerder geschikt is. Hij controleert of u goed begrijpt wat de taken en verplichtingen zijn. Daarnaast gelden deze voorwaarden. De particulier bewindvoerder:

• moet handelingsbekwaam zijn;
• mag zelf niet failliet zijn of surseance van betaling hebben;
• mag niet tot de leiding of het personeel horen van de instelling die de betrokkene verzorgt of begeleidt;
• mag zelf geen curator, bewindvoerder of mentor hebben;
• mag niet de Wsnp-bewindvoerder van de betrokkene zijn.

Er bestaan geen georganiseerde trainingen voor particuliere bewindvoerders. U mag de taken wel samen met een tweede bewindvoerder uitvoeren, bijvoorbeeld een broer of zus, als de rechter daarmee akkoord gaat. Ieder van u is dan wel voor het geheel verantwoordelijk.

Wat doet u als familielid-bewindvoerder?

Als bewindvoerder zorgt u dat er goed wordt omgegaan met de inkomsten en uitgaven van uw naaste, dat bezittingen behouden blijven en dat er geen nieuwe schulden ontstaan. Bij bewind over alle geldzaken horen volgens de Rechtspraak deze taken:

• controleren of het inkomen binnenkomt, zoals loon, pensioen, uitkering en toeslagen;
• de rekeningen betalen;
• wekelijks of maandelijks leefgeld overmaken voor de dagelijkse uitgaven, waar mogelijk in overleg met de betrokkene;
• een administratie bijhouden van alle inkomsten en uitgaven;
• sparen voor grotere uitgaven later;
• belastingaangifte doen en toeslagen of uitkeringen aanvragen waar uw naaste recht op heeft.

Verslagen aan de rechter

De rechter houdt toezicht via verslagen. Bij de start maakt u een boedelbeschrijving: een overzicht van bezittingen en schulden. Na elk kalenderjaar dient u een rekening en verantwoording in, met alle inkomsten, uitgaven en de vergoeding die u heeft gerekend. Stopt het bewind of stopt u als bewindvoerder, dan volgt een eindrekening en verantwoording. Dit kan digitaal via Mijn CBM, de beveiligde omgeving van de Rechtspraak.

Toestemming voor grote beslissingen

Voor sommige beslissingen heeft u toestemming nodig van uw naaste, of als dat niet kan van de rechter. Denk aan uitgaven van naar verwachting meer dan 2.000 euro, het verkopen van bezit, geld lenen of uitlenen, een schenking doen, een erfenis aanvaarden of verwerpen, een rechtszaak beginnen of een verzekering afkopen. Het geld blijft van uw naaste: u beheert het, u bezit het niet.

Vergoeding voor een familielid als bewindvoerder in 2026

Ook als familielid mag u een jaarlijkse vergoeding rekenen voor uw werk en onkosten. Die vergoeding wordt betaald uit het geld van de betrokkene en staat in de rekening en verantwoording. De bedragen volgens de Rechtspraak:

Situatie	Maximale jaarvergoeding 2026
Eén particulier bewindvoerder	883 euro (inclusief onkosten zoals reiskosten)
Twee particulier bewindvoerders	Samen 883 euro, zij delen de vergoeding
Particulier bewindvoerder die ook mentor is	1.593 euro
Bewindvoerder voor twee personen die een woning en hun inkomsten en uitgaven delen	1.062 euro

Ter vergelijking: in 2025 was de basisvergoeding 760 euro. Een hogere vergoeding mag alleen met toestemming van de rechter. Kan uw naaste de vergoeding niet betalen, dan kan bijzondere bijstand van de gemeente mogelijk uitkomst bieden; als bewindvoerder vraagt u die namens hem of haar aan. Wat een professioneel bewindvoerder kost, leest u op bewindvoering kosten.

Zo wordt u bewindvoerder van uw familielid

1. Keuze maken. Bespreek met uw naaste en de familie wie bewindvoerder wordt, en of bewind voor alle geldzaken nodig is of alleen voor een deel, bijvoorbeeld de verkoop van een woning (beperkt bewind).
2. Documenten verzamelen. U vult een bereidverklaring bewindvoerder in. De partner en andere belanghebbenden, zoals meerderjarige kinderen of anders ouders, broers en zussen, geven hun akkoord met een akkoordverklaring. Heeft uw naaste een levenstestament, dan stuurt u een kopie mee.
3. Aanvraag indienen. Sinds 17 november 2025 kan dat bij elke rechtbank digitaal via Mijn CBM, of met een formulier per post. U betaalt griffierecht; volgens de Rechtspraak is dat 93 euro.
4. Zitting of gesprek. De rechtbank streeft naar een zitting of gesprek binnen acht tot tien weken. De rechter kijkt of uw naaste hulp nodig heeft en of u als bewindvoerder geschikt bent.
5. Uitspraak en start. Binnen twee tot drie weken na de zitting volgt meestal de beschikking. Daarna start u het bewind en maakt u de boedelbeschrijving.

Meer over de aanvraag zelf leest u op onze pagina over beschermingsbewind aanvragen.

Familie of professional: waar moet u op letten?

Een familielid kent de wensen en gewoonten van de betrokkene vaak het best, en de vergoeding is lager dan bij een professional. Daar staat tegenover dat het werk tijd en precisie vraagt: een sluitende administratie, jaarlijkse verslagen en soms lastige gesprekken over geld. Bij geldzorgen binnen de familie kan dat de onderlinge band onder druk zetten. Zijn er schulden met veel schuldeisers, beslagen of een schuldregeling, dan is ervaring met incassobureaus en de gemeente erg waardevol. Kent u niemand die geschikt is, dan kunt u voor een professioneel bewindvoerder kiezen. U kunt later ook de rechter vragen een andere bewindvoerder te benoemen.

Is bewind echt nodig? Soms past budgetbeheer beter

Bewind is een zware maatregel via de rechter. Kan uw naaste nog zelf beslissen, maar lukt het vooral niet om overzicht te houden en de rekeningen op tijd te betalen? Dan is vrijwillig budgetbeheer vaak een lichtere stap. Het inkomen komt binnen op een beheerrekening, de vaste lasten worden betaald en er komt vast leefgeld. Budgetbeheer loopt niet via de rechter en kan weer stoppen. Lees de verschillen in budgetbeheer of bewindvoering.

Zo begeleiden wij u

Budgetbeheer.nu begeleidt mensen en hun naasten die weer rust in hun geldzaken willen. Twijfelt u of bewind nodig is, of wie de bewindvoerder kan zijn? In een gratis intake bespreken we samen de situatie en welke hulp past: budgetbeheer, bewind of een andere route. Kiest u voor bewind, dan begeleiden we u bij het voorbereiden van de aanvraag, het verzamelen van de stukken en het contact met de rechtbank. We werken zonder wachtlijst en nemen binnen 24 uur contact met u op.

Veelgestelde vragen over een familielid als bewindvoerder

Mag een familielid bewindvoerder zijn?

Ja. Bij de aanvraag van bewind mag u zelf een bewindvoerder voorstellen, bijvoorbeeld een partner, ouder, kind, broer of zus. De kantonrechter beslist of die persoon geschikt is. Hij of zij moet handelingsbekwaam zijn en mag onder meer niet zelf failliet zijn of zelf een bewindvoerder of curator hebben.

Welke vergoeding krijgt een familielid als bewindvoerder in 2026?

Een particulier bewindvoerder mag in 2026 maximaal 883 euro per jaar in rekening brengen, inclusief onkosten zoals reiskosten. Is hij of zij ook mentor voor dezelfde persoon, dan is dat maximaal 1.593 euro. Twee bewindvoerders delen de vergoeding. Kan de betrokkene het niet betalen, dan kan bijzondere bijstand bij de gemeente mogelijk uitkomst bieden.

Kunnen ouders bewindvoerder zijn van hun volwassen kind?

Ja. Bewind is bedoeld voor mensen van 18 jaar of ouder, en een vader of moeder kan als particulier bewindvoerder worden voorgesteld. Ouders kunnen ook samen bewindvoerder worden; de rechter moet daar wel mee akkoord gaan. Beide ouders zijn dan voor het geheel verantwoordelijk.

Wie moet toestemming geven voor bewindvoering?

De kantonrechter beslist. Bij de aanvraag vraagt u de partner en de andere belanghebbenden, zoals meerderjarige kinderen of anders ouders, broers en zussen, om een akkoordverklaring. Is iemand het niet eens, dan kunt u het bewind toch aanvragen en vermeldt u waarom niet iedereen akkoord is.

Hoe lang duurt het voordat ik als familielid bewindvoerder ben?

Na een complete aanvraag streeft de rechtbank naar een zitting of gesprek binnen acht tot tien weken, en een uitspraak binnen twee tot drie weken daarna. Als er geen zitting nodig is of als er spoed is, kan het sneller.

Kan ik als familielid weer stoppen als bewindvoerder?

Ja. U kunt de rechter vragen een andere bewindvoerder te benoemen, bijvoorbeeld een professionele bewindvoerder. Daarvoor betaalt u geen griffierecht. Bij het stoppen maakt u een eindrekening en verantwoording over de periode dat u bewindvoerder was.

Twijfelt u over de volgende stap?

Wilt u weten of u als familielid bewindvoerder kunt worden, of of budgetbeheer beter past bij uw naaste? Bel 085-9027796 of vul het contactformulier in. We nemen binnen 24 uur contact met u op voor een vrijblijvend gesprek.

Meer informatie

• Wat doet een bewindvoerder?
• Beschermingsbewind
• Kosten bewindvoering
• Budgetbeheer
• Contact & aanmelden

Bronnen: de Rechtspraak, pagina's Welke bewindvoerder?, Keuzes bij bewind, Bewind aanvragen, Kosten en vergoeding bewind, Taken en verplichtingen bewindvoerder en Rekening en verantwoording (rechtspraak.nl). Geraadpleegd 14 oktober 2026.