Vrijwillig budgetbeheer: hoe werkt het en wanneer kiest u ervoor?
Vrijwillig budgetbeheer betekent dat u zelf kiest om uw inkomen tijdelijk te laten beheren door een budgetbeheerder. U tekent daarvoor een overeenkomst, er komt geen rechter aan te pas en u kunt de afspraak ook zelf weer opzeggen. De budgetbeheerder betaalt uw vaste lasten op tijd en u ontvangt op vaste momenten leefgeld. In deze blog leest u hoe vrijwillig budgetbeheer werkt, voor wie het bedoeld is, wat het kost en wanneer het juist niet vrijwillig is.
Wat is vrijwillig budgetbeheer?
De brancheorganisatie voor schuldhulpverlening, de NVVK, omschrijft budgetbeheer als een vorm van financiële begeleiding die ervoor zorgt dat in elk geval de vaste lasten op tijd worden betaald, zodat er geen nieuwe schulden ontstaan. Het woord vrijwillig zit in de kern van de afspraak: het is een overeenkomst tussen u en de budgetbeheerder. U blijft zelf hoofdverantwoordelijk voor uw geldzaken en werkt samen met de budgetbeheerder toe naar financiële zelfstandigheid.
Dat is een belangrijk verschil met beschermingsbewind. Voor bewind is een uitspraak van de kantonrechter nodig en neemt de bewindvoerder het beheer volledig over. Bij vrijwillig budgetbeheer houdt u meer zelf in de hand. U kunt bijvoorbeeld zelf toeslagen blijven aanvragen.
Hoe werkt vrijwillig budgetbeheer?
Volgens de NVVK verloopt budgetbeheer meestal in dezelfde stappen:
- Intakegesprek. U brengt samen met de budgetbeheerder uw inkomsten, vaste lasten en eventuele achterstanden in kaart.
- Budgetbeheerovereenkomst. De afspraken, rechten, plichten en machtigingen worden op papier gezet. Die overeenkomst maakt het budgetbeheer vrijwillig: u stemt er zelf mee in.
- Budgetplan. Een overzicht van inkomsten, vaste lasten, overige uitgaven en reserveringen, zodat duidelijk is waar elke euro naartoe gaat.
- Beheerrekening. Uw inkomen komt binnen op een aparte rekening. Van daaruit worden huur, energie, verzekeringen en andere vaste lasten betaald.
- Leefgeld. Wat overblijft, krijgt u op vaste momenten uitgekeerd om zelf te besteden. Meer daarover leest u in onze uitleg over leefgeld bij budgetbeheer.
- Maandelijks overzicht. U ziet elke maand wat er binnenkwam, wat er betaald is en wat er gereserveerd staat.
Het doel is dat u stap voor stap weer zelf de regie neemt, zodat het budgetbeheer kan worden afgebouwd. Wilt u weten hoe een gewone maand eruitziet? Lees dan hoe budgetbeheer werkt in de praktijk.
Voor wie is vrijwillig budgetbeheer bedoeld?
Vrijwillig budgetbeheer past bij mensen die hun rekeningen niet altijd op tijd betaald krijgen, maar wel zelf willen blijven meedenken. Bijvoorbeeld als u:
- steeds achterloopt met vaste lasten en het overzicht kwijt bent;
- een betalingsregeling of schuldregeling heeft en wilt voorkomen dat er nieuwe achterstanden bijkomen;
- rust wilt in een drukke of moeilijke periode, zoals na een scheiding of bij ziekte;
- wel wilt leren budgetteren, maar dat nu niet alleen lukt.
Blijkt na verloop van tijd dat er langdurig intensievere ondersteuning nodig is, dan kan volgens de NVVK beschermingsbewind worden overwogen. Het verschil zetten we op een rij in budgetbeheer of bewindvoering: wat is het verschil?
Vrijwillig of verplicht: kan de gemeente budgetbeheer opleggen?
Budgetbeheer is in de basis vrijwillig. Toch zijn er situaties waarin het minder vrij voelt. Ontvangt u bijstand, dan geeft de Participatiewet (artikel 57) de gemeente een mogelijkheid: als er gegronde redenen zijn om aan te nemen dat iemand zonder hulp niet verantwoord met zijn geld kan omgaan, mag de gemeente aan de bijstand de verplichting verbinden dat zij noodzakelijke betalingen namens u doet. De gemeente kan de bijstand ook in natura verstrekken.
Ook binnen een schuldhulptraject van de gemeente wordt budgetbeheer vaak als voorwaarde gesteld, zodat de vaste lasten betaald blijven terwijl er aan een oplossing wordt gewerkt. U tekent dan formeel nog steeds zelf, maar zonder budgetbeheer gaat het traject meestal niet door. Twijfelt u wat in uw situatie geldt? Vraag het na bij het schuldhulploket van uw gemeente.
Wat kost vrijwillig budgetbeheer?
De kosten verschillen per aanbieder en per gemeente. Sommige gemeenten bieden budgetbeheer aan via de gemeentelijke kredietbank. Bij een particuliere aanbieder betaalt u meestal een vast bedrag per maand. Bij Budgetbeheer.nu staan alle bedragen op de pagina tarieven: een maandtarief, eenmalige kosten voor intake en inventarisatie en een bedrag voor beëindiging en nazorg.
Of u de kosten vergoed krijgt, hangt af van uw gemeente. Waar dat kan, vragen wij bijzondere bijstand aan voor onze begeleiding, zodat u de kosten niet zelf hoeft te dragen. Hoe dat zit, leest u uitgebreid in budgetbeheer kosten en vergoeding.
Kies een betrouwbare budgetbeheerder
Budgetbeheerder is geen beschermd beroep. Iedereen kan zich zo noemen. Let daarom op een paar dingen voordat u tekent:
- Staan de tarieven vooraf helder op papier?
- Krijgt u een schriftelijke overeenkomst met daarin hoe u kunt stoppen?
- Ontvangt u elke maand een overzicht van uw beheerrekening?
- Werkt de aanbieder samen met de gemeente en andere hulpverleners als dat nodig is?
De NVVK wijst er ook op dat voor het openen van een beheerrekening op naam van een cliënt in principe een bemiddelingsvergunning van de AFM nodig is. Gemeenten en beschermingsbewindvoerders zijn daarvan uitgezonderd.
Kunt u stoppen met vrijwillig budgetbeheer?
Ja. Omdat het een overeenkomst is, kunt u vrijwillig budgetbeheer relatief eenvoudig stopzetten. Beschermingsbewind kan alleen de rechtbank beëindigen. Stopt u, dan is het verstandig om samen af te spreken hoe de betalingen worden overgedragen, zodat er geen rekening tussen wal en schip valt. Heeft u schulden en loopt er een schuldregeling, overleg dan eerst met de schuldhulpverlener: stoppen met budgetbeheer kan gevolgen hebben voor die regeling.
Veelgestelde vragen
Is budgetbeheer altijd vrijwillig?
In de basis wel: u sluit zelf een overeenkomst met een budgetbeheerder. Ontvangt u bijstand, dan kan de gemeente op grond van artikel 57 van de Participatiewet wel verplichten dat zij noodzakelijke betalingen namens u doet.
Wat is het verschil tussen vrijwillig budgetbeheer en beschermingsbewind?
Vrijwillig budgetbeheer regelt u met een overeenkomst en u blijft zelf verantwoordelijk. Beschermingsbewind wordt door de kantonrechter uitgesproken en de bewindvoerder neemt het beheer volledig over. Alleen de rechtbank kan bewind beëindigen.
Houd ik zelf geld over bij vrijwillig budgetbeheer?
Ja. Na het betalen van de vaste lasten en reserveringen ontvangt u op vaste momenten leefgeld, dat u zelf besteedt.
Betaalt de gemeente vrijwillig budgetbeheer?
Dat verschilt per gemeente. Soms kan het via bijzondere bijstand worden vergoed. Budgetbeheer.nu vraagt die vergoeding waar mogelijk voor u aan.
Hoe snel kan vrijwillig budgetbeheer starten?
Bij Budgetbeheer.nu is er geen wachtlijst en neemt een medewerker binnen 24 uur contact met u op na uw aanmelding.
Kiest u voor vrijwillig budgetbeheer?
Wij begeleiden u met overzicht, rust en structuur in uw geldzaken, en werken waar nodig samen met uw gemeente. Plan een gratis intakegesprek of bel ons op 085-9027796.
