Rondkomen met een laag inkomen: zo haalt u alles eruit

Rondkomen met een laag inkomen vraagt om overzicht, geduld en kennis van de regelingen waar u recht op heeft. Veel huishoudens laten onbedoeld geld liggen, simpelweg omdat ze niet weten dat een toeslag of gemeentelijke regeling ook voor hen geldt. In deze blog leest u waar u begint, welke landelijke en lokale regelingen er zijn en hoe u met een maandbudget grip houdt. Wilt u persoonlijke begeleiding? Bel gratis 085-9027796.

Begin bij de regelingen die u misschien laat liggen

Het Nibud constateert dat huishoudens met een laag inkomen in veel gevallen wél kunnen rondkomen, maar alleen als drie dingen samenkomen: zij benutten alle landelijke én gemeentelijke regelingen waar zij recht op hebben, zij budgetteren zorgvuldig, en zij hebben geen extra onvermijdbare kosten zoals hoge zorgkosten of een schuldenlast. Valt één van die drie weg, dan wordt het maandelijks passen en meten.

Juist op dat eerste punt gaat het vaak mis. Het niet-gebruik van inkomensondersteunende regelingen is in Nederland hoog: van veel gemeentelijke voorzieningen ligt het gemiddelde gebruik rond de 30 tot 50 procent. Met andere woorden: een groot deel van de mensen die recht hebben op steun, vraagt die niet aan. Redenen zijn onbekendheid met de regeling, ingewikkelde aanvraagformulieren of schaamte. Uw eerste stap bij rondkomen met een laag inkomen is dus niet bezuinigen, maar controleren wat u misloopt.

Landelijke toeslagen: controleer waar u recht op heeft

De Belastingdienst kent vier inkomensafhankelijke toeslagen. Welke bedragen u krijgt, hangt af van uw inkomen, uw vermogen, uw woonsituatie en de samenstelling van uw huishouden. De bedragen worden bovendien ieder jaar aangepast, dus vertrouw nooit op een bedrag dat u ergens hoorde: reken het na.

• Zorgtoeslag – een bijdrage in de premie van uw zorgverzekering.
• Huurtoeslag – een bijdrage in de huur van een zelfstandige of onzelfstandige woonruimte.
• Kindgebonden budget – een bijdrage in de kosten van kinderen, naast de kinderbijslag.
• Kinderopvangtoeslag – een bijdrage in de kosten van geregistreerde kinderopvang.

Doe een proefberekening op toeslagen.nl van de Belastingdienst. Daar ziet u met uw eigen gegevens welke toeslag u kunt aanvragen en wat dat ongeveer oplevert. Wijzigt uw inkomen, gaat u samenwonen of verhuist u? Geef dat direct door, zodat u later niets hoeft terug te betalen. Terugvorderingen zijn een veelvoorkomende oorzaak van nieuwe betalingsproblemen.

Gemeentelijke regelingen: lokaal valt de meeste winst te halen

Naast de landelijke toeslagen heeft iedere gemeente eigen voorzieningen voor inwoners met een laag inkomen. De voorwaarden en bedragen verschillen per gemeente, dus kijk altijd op de website van uw eigen gemeente of vraag het bij het loket of het sociaal wijkteam. Veelvoorkomende regelingen zijn:

• Bijzondere bijstand – een vergoeding voor noodzakelijke, bijzondere kosten die u zelf niet kunt betalen, bijvoorbeeld een eigen bijdrage, een bril of de kosten van bewind.
• Individuele inkomenstoeslag – een jaarlijks bedrag voor mensen van 21 jaar tot de AOW-leeftijd die langdurig van een minimuminkomen leven en geen zicht hebben op verbetering. De gemeente bepaalt zelf de voorwaarden, de termijn en de hoogte van het bedrag.
• Kwijtschelding van gemeentelijke belastingen – bij een laag inkomen en weinig vermogen kunt u kwijtschelding aanvragen van bijvoorbeeld afvalstoffenheffing en waterschapsbelasting.
• Kindpakket en meedoenregelingen – bijdragen voor school, sport, muziekles of een fiets voor kinderen, vaak via Stichting Leergeld, Jeugdfonds Sport & Cultuur of een stadspas.
• Voedselbank en kledingbank – hulp in natura, meestal aan te vragen via maatschappelijk werk of het wijkteam, dat ook meteen naar de achterliggende oorzaak kijkt.

Tip: vraag bij uw gemeente om een integrale check. Veel gemeenten kunnen in één gesprek beoordelen voor welke regelingen u in aanmerking komt, zodat u niet vijf losse aanvragen hoeft in te dienen.

Grip met een maandbudget

Regelingen zorgen voor meer inkomen, maar rust ontstaat pas als u weet waar uw geld heen gaat. Maak daarom een maandbegroting: zet uw inkomsten bovenaan, daaronder de vaste lasten (huur, energie, verzekeringen, abonnementen) en vervolgens de reserveringen voor kosten die niet elke maand komen, zoals kleding, een kapotte wasmachine of de tandarts. Wat dan overblijft, is uw huishoudgeld voor boodschappen en dagelijkse uitgaven. Het Nibud noemt deze reserveringsuitgaven vaak de stille veroorzaker van betalingsachterstanden: ze komen niet elke maand, maar ze komen wel.

Werken met leefgeld helpt daarbij. U zet dan een vast bedrag per week apart voor dagelijkse uitgaven, terwijl de vaste lasten op tijd betaald worden vanuit een aparte rekening. Zo weet u altijd wat u nog kunt uitgeven. Meer daarover leest u in onze blog over leefgeld bij budgetbeheer.

Lukt dat overzicht niet alleen, dan kunnen wij u begeleiden. Belangrijk om te weten: wij nemen uw geldzaken niet zomaar over en wij lossen uw financiën niet vóór u op. Wij begeleiden u naar overzicht, rust en structuur — samen met u en, waar nodig, met uw gemeente of andere instanties. Bij budgetbeheer zorgen wij dat uw vaste lasten op tijd betaald worden en u leefgeld ontvangt; wilt u vooral leren om het zelf te doen, dan past een financiële coach beter. Ook inkomensbeheer is een vorm waarbij uw inkomen eerst binnenkomt op een beheerrekening.

Veelgestelde vragen

Welke toeslagen kan ik aanvragen bij een laag inkomen?

Afhankelijk van uw situatie: zorgtoeslag, huurtoeslag, kindgebonden budget en kinderopvangtoeslag. De bedragen zijn inkomensafhankelijk en worden jaarlijks aangepast. Doe een proefberekening op toeslagen.nl om te zien waar u recht op heeft.

Wat is de individuele inkomenstoeslag?

Dat is een jaarlijkse toeslag van de gemeente voor mensen van 21 jaar tot de AOW-leeftijd die langdurig van een minimuminkomen leven en geen zicht hebben op verbetering. Elke gemeente bepaalt zelf de voorwaarden en het bedrag, dus vraag het na bij uw eigen gemeente.

Kan ik kwijtschelding krijgen van gemeentelijke belastingen?

Vaak wel, als u een laag inkomen en weinig vermogen heeft. Denk aan afvalstoffenheffing, rioolheffing en waterschapsbelasting. U vraagt kwijtschelding aan bij uw gemeente of het waterschap; soms gebeurt dat automatisch als u al bekend bent met een uitkering.

Hoe houd ik overzicht als het geld krap is?

Maak een maandbegroting met inkomsten, vaste lasten, reserveringen en huishoudgeld, en werk met een vast weekbedrag aan leefgeld. Betaal vaste lasten zo veel mogelijk automatisch en zet reserveringen op een aparte rekening.

Wat kan budgetbeheer voor mij doen?

Bij budgetbeheer beheren wij samen met u uw inkomsten en uitgaven: uw inkomen komt binnen op een beheerrekening, wij zorgen dat de vaste lasten op tijd betaald worden en u ontvangt leefgeld. Wij begeleiden u daarbij; het blijft uw geld en uw keuzes.

Wat kost begeleiding en wordt het vergoed?

Dat verschilt per situatie. Bij een laag inkomen vergoedt de gemeente de kosten in veel gevallen (deels) via de bijzondere bijstand. Bekijk onze tarieven of vraag het tijdens een gratis intake.

Gratis intake: samen kijken wat mogelijk is

Komt u maandelijks moeilijk rond en weet u niet zeker of u alles benut waar u recht op heeft? In een gratis intake nemen wij uw situatie rustig met u door en kijken we welke regelingen en welke vorm van begeleiding passen. Zonder wachtlijst. Vraag een gratis intake aan of bel 085-9027796.

Nuttige andere blogs

• Leefgeld bij budgetbeheer: hoe werkt het?
• Financieel beheer: zo krijgt u grip op uw geldzaken
• Wat is inkomensbeheer?
• Budgetbeheer: begeleiding bij uw financiën

Bronnen

• Nibud – rondkomen met een laag inkomen en niet-gebruik van regelingen
• Rijksoverheid – inkomensondersteuning en gemeentelijke regelingen
• Belastingdienst – toeslagen aanvragen en proefberekening