Leefgeld schuldsanering

Wanneer je te maken hebt met schulden of in een traject van schuldsanering zit, verandert de manier waarop je met geld omgaat drastisch. Begrippen als “leefgeld”, “budgetbeheer” en “bewindvoering” worden ineens dagelijkse realiteit. Maar wat is leefgeld precies? Hoe bepaal je wat je wekelijks of maandelijks nodig hebt? En hoe kun je dat slim plannen zodat je niet telkens tekortkomt?

In deze blog leggen we stap voor stap uit hoe je een realistische leefgeldplanning opstelt — mét richtlijnen van het Nibud en praktische tips om rust en overzicht te krijgen in je financiële situatie.

Wat is leefgeld?

Leefgeld is het bedrag dat je wekelijks of maandelijks te besteden hebt voor dagelijkse uitgaven zoals eten, drinken, kleding, persoonlijke verzorging en vervoer. Als je in een schuldhulpverleningstraject of onder bewind staat, wordt een groot deel van je inkomen gebruikt om vaste lasten te betalen (huur, energie, verzekeringen) en om schulden af te lossen. Wat daarna overblijft, wordt uitgekeerd als leefgeld.

➡️ Kort gezegd: leefgeld = inkomen – vaste lasten – aflossingen.

Het is dus het geld waarmee je daadwerkelijk “leeft”. Hoe hoog dit bedrag is, hangt af van jouw persoonlijke situatie: gezinssamenstelling, huur, inkomen, en afspraken met je budgetbeheerder of bewindvoerder.

Waarom een goede leefgeldplanning zo belangrijk is

Een goed doordacht plan voorkomt dat je te vroeg in de week zonder geld zit. Het helpt je ook om bewuste keuzes te maken in plaats van impulsieve aankopen. Zeker in de schuldsanering is dit essentieel: elk overschot of tekort kan invloed hebben op de duur of het succes van je traject.

Een realistische leefgeldplanning biedt:

• Overzicht: je weet wat je kunt uitgeven zonder zorgen.

• Controle: je leert prioriteiten stellen.

• Rust: minder stress en meer focus op herstel.

• Duurzaamheid: je ontwikkelt financiële discipline voor de toekomst.

Hoeveel leefgeld heb je nodig? (volgens Nibud)

Het Nibud (Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting) geeft jaarlijks richtbedragen uit voor minimale uitgaven. Dit helpt om een inschatting te maken van wat realistisch is.

Gemiddelde richtbedragen per volwassene (Nibud, 2025)

Volgens deze richtlijnen ligt een gemiddeld leefgeld dus tussen €100 en €150 per week voor een alleenstaande volwassene. Bij gezinnen ligt dit uiteraard hoger, maar het hangt sterk af van de afspraken binnen je schuldhulp- of bewindtraject.

Stappenplan: zo maak je een leefgeldplanning die écht werkt

Een realistisch budget begint niet bij cijfers, maar bij inzicht. Volg deze stappen:

1. Breng je inkomsten in kaart

Maak een overzicht van al je inkomsten:

• Salaris of uitkering

• Toeslagen (huur, zorg, kinderopvang)

• Kinderbijslag

• Alimentatie of andere bijdragen

Gebruik hiervoor een eenvoudige Excel-sheet of een app zoals Nibud Geldplan of KleerGeld.
Tip: Zet vaste inkomsten bovenaan, variabele onderaan. Zo weet je wat je zeker kunt rekenen.

2. Noteer je vaste lasten

Onder vaste lasten vallen onder meer:

• Huur/hypotheek

• Gas, water, elektriciteit

• Zorgverzekering

• Gemeentelijke belastingen

• Abonnementen (telefoon, internet, sport)

Bij budgetbeheer of bewindvoering wordt dit vaak automatisch voor je geregeld. Toch is het slim om te weten wat er precies afgaat — het geeft grip op je situatie.

3. Bepaal hoeveel je kunt missen

Tel alle inkomsten op, trek daar je vaste lasten en aflossingen van af. Wat overblijft, is je vrije ruimte.
Dat bedrag kun je verdelen in:

• Leefgeld (dagelijkse uitgaven)

• Reserveringen (voor onverwachte kosten of verjaardagen)

• Kleine buffer (spaarpotje, al is het maar €5 per week)

4. Kies een realistisch ritme: week of maand

Mensen in schuldsanering krijgen meestal wekelijks leefgeld.
Dat is overzichtelijker: je ziet sneller waar je tekortschiet en kunt bijsturen.

Maar als je goed met geld kunt omgaan, kan maandelijks leefgeld prettig zijn. Je krijgt dan iets meer vrijheid in timing (bijvoorbeeld om in week 1 grotere boodschappen te doen).

Voordelen van weekbudget:

• Kleinere kans op te veel uitgeven in één keer

• Sneller corrigeren bij overschrijding

• Meer structuur

Voordelen van maandbudget:

• Meer flexibiliteit

• Minder transactiekosten

• Handig voor mensen met regelmatige uitgavenpatronen

5. Maak categorieën in je leefgeld

Gebruik enveloppen (of digitale “potjes”) voor verschillende categorieën:

• Boodschappen

• Vervoer

• Kleding

• Vrije tijd

• Onvoorzien

Zo houd je overzicht én discipline. Apps zoals You Need a Budget (YNAB) of DigiD Budgetbeheer helpen hierbij.

6. Stel grenzen én doelen

Kijk naar wat je écht nodig hebt. Vraag jezelf af:

• Wat wil ik deze maand bereiken?

• Kan ik besparen op iets?

• Moet ik iets uitstellen tot volgende maand?

Een concreet doel werkt motiverend: “Ik wil €10 per week overhouden om mijn verjaardag te vieren” voelt beter dan “Ik moet zuinig zijn”.

Leefgeld en schuldsanering: wat zijn de regels?

Tijdens de schuldsanering (Wsnp of Msnp) wordt het leefgeld niet willekeurig bepaald.
De bewindvoerder berekent wat redelijk is op basis van het Vrij Te Laten Bedrag (VTLB).

Het VTLB is het bedrag dat je mag houden om van te leven, inclusief huur, zorgverzekering, energie en leefgeld. Dit bedrag wordt jaarlijks vastgesteld volgens richtlijnen van Recofa en Nibud.

Belangrijk:

• Leefgeld moet voldoende zijn voor basisbehoeften.

• De hoogte is afhankelijk van gezinssituatie en woonlasten.

• Eventuele extra inkomsten (zoals vakantiegeld) gaan vaak naar schuldeisers.

• Bewindvoerders mogen het leefgeld aanpassen bij veranderende omstandigheden.

In de praktijk komt het leefgeld bij schuldsanering vaak uit op €60 tot €100 per week per volwassene (zonder kinderen).

Tips van Nibud om beter met leefgeld om te gaan

Het Nibud heeft jarenlang onderzoek gedaan naar gedragsverandering bij geldzaken. Hun inzichten helpen om je leefgeld beter te benutten:

1. Gebruik contant geld

Mensen die contant betalen, geven gemiddeld 10–15% minder uit dan bij pinbetalingen.

Tip: Haal op maandag je weekbudget en stop het in enveloppen per categorie.

2. Plan je boodschappen

Maak een weekmenu en koop doelgericht in. Gebruik aanbiedingen, maar alleen als het past binnen je plan — niet als excuus om meer te kopen.

3. Vermijd abonnementen die je niet gebruikt

Controleer maandelijks op overbodige kosten: oude streamingdiensten, verzekeringen of loterijen.

4. Reserveer voor onverwachte uitgaven

Zet een vast klein bedrag apart voor noodgevallen. Zelfs €5 per week kan op jaarbasis €250 opleveren — dat voorkomt stress bij een kapotte fiets of wasmachine.

5. Gebruik gratis hulpmiddelen

• Nibud Geldplan

• BerekenUwLeefgeld.nl

• Wijzer in Geldzaken Budgetplanner

Veelgemaakte fouten bij leefgeldplanning

1. Geen onderscheid maken tussen behoefte en wens.
   → Vraag jezelf af: “Heb ik dit echt nodig?”

2. Geen overzicht houden.
   → Gebruik een notitieboekje of app om elke uitgave te noteren.

3. Leefgeld te laag inschatten.
   → Realistisch plannen voorkomt frustratie en terugval.

4. Niet communiceren met je bewindvoerder.
   → Als je merkt dat het leefgeld niet toereikend is, bespreek dit. Soms is aanpassing mogelijk.

5. Geen buffer opbouwen.
   → Zelfs €2 per week sparen kan een verschil maken bij tegenslag.

Leefgeld is ook een mindset

Het gaat niet alleen om cijfers, maar om gedrag. Leefgeld dwingt je om keuzes te maken — en dat is waardevol. Je leert prioriteiten stellen, bewuster kopen en waardering krijgen voor financiële rust.

Veel mensen die uit een schuldsaneringstraject komen, geven aan dat ze dankzij hun leefgeldperiode structureel beter met geld omgaan. Ze weten precies waar hun geld naartoe gaat en ervaren meer grip dan ooit.

Conclusie: van overleven naar plannen

Een goed ingerichte leefgeldplanning maakt het verschil tussen “overleven” en “vooruitkomen”.
Met behulp van Nibud-richtlijnen, duidelijke categorieën en realistische weekbedragen kun je jouw geldstromen weer onder controle krijgen.

Of je nu in schuldsanering zit of gewoon beter inzicht wilt in je financiën — leefgeldplanning helpt je om financieel zelfredzamer te worden.

Samenvattende tips

• Baseer je leefgeld op het VTLB of Nibud-normen.

• Werk met weekbudgetten en potjes.

• Noteer al je uitgaven — ook kleine bedragen.

• Herzie je budget elk kwartaal.

• Praat met je bewindvoerder of budgetcoach als het niet lukt.

Hulp nodig bij leefgeld en schuldsanering?

Bij Budgetbeheer.nu helpen we je met overzicht, begeleiding en rust. Wij werken volgens de Nibud-richtlijnen en stemmen het leefgeld af op jouw persoonlijke situatie. Samen zorgen we dat er weer balans komt tussen inkomen, uitgaven en toekomst.

👉 Neem contact op via www.budgetbeheer.nu voor gratis advies of een kennismakingsgesprek.

Nuttige andere blogs

• Premieachterstand → problematische schulden: waarom signaleren essentieel

• Bijna alle gemeenten gebruiken saneringskrediet bij schuldhulp